NA GOSTOVANJU: Fudbal - igra koja je promijenila svijet

Čuveni “Stranac”, Alber Kami, golman svog Univerzitetskog kluba, Nobelovac koji je na pitanje šta više voli, pozorište ili fudbal, odgovorio “Bez razmišljanja, fudbal”. I kao Kami, tako i milioni širom svijeta svoje životne sate poklanjaju toj čudesnoj igri sa loptom.

Šta ima u toj igri sa 22 čovjeka na zelenom polju koji ganjaju loptu i pokušavaju da zatresu protivničku mrežu. Jedni će reći da je to gubljenje vremena, drugi da je ponekad zanimljiv, ali predugo traje, a ogromna većina da je to ljubav, savršena misao koja je dostigla vrhunac, život. Žan Pol Sartr je rekao da je fudbal metafora života, a jedan italijanski filozof je samo zamjenio mjesta riječima i rekao da je život metafora fudbala. Upravo je još jedan Italijan o njemu pisao pjesme, a za filmskog režisera i pisca Pjera Paola Pazolinija fudbal je poslije erosa i knjige najveće zadovoljstvo.

“ Fudbal je poslednje crkveno prikazanje našeg vremena. Dok su druga crkvena prikazanja, čak i misa, sve manje popularna, fudbal je jedino koje nam je preostalo. Fudbal je spektakl koji je zamenio teatar “ - rekao je Pazolini, a dosta južnije na samom kraju “čizme” postoji jedan grad koji je po legendi nastao zahvaljujući sireni. Partenopa, ćerka rječnog boga Aheloja, je bila toliko tužna što nije pjesmom namamila Odiseja, te se bacila u more i ubila, a blizu mjesta gdje se nasukalo njeno mrtvo tijelo, osnovano je prvo naselje, kasnije poznato kao Napulj. Taj grad pamti dva velika dana u svojoj istoriji, prvi kada je El Pibe došao u njega, a drugi kada je donio trofej Serije A. Sutradan je na gradskom groblju pisalo „Nemate pojma šta propuštate!" Ako je Pazolini fudbal poredio sa crkvenim prikazanje, Napolitanci su tu magičnu igru poredili sa samom religijom i ponekad je i bila iznad.

I dok su u Italiji ljepotu fudbalske igre izjednačuju sa ženskom ljepotom, relgijiom, na drugom kraju svijeta, u Južnoj Americi za njih jeste religija. Iz tih siromaših favela, blokova, ulica iznikla su imena poput Garinče, Zika, Kempesa, nešto kasnije Valderame, Romarija, Batistute i danas Suareza, Rikelmea, Forlana, Kake. Da, nema u ovom spisku Pelea, Maradone, Ronaldinja i Mesija, jer su oni “bogovi lopte okrugle”, njima se klanjaju, u njih vjeruju, njihovi golovi su dio života Brazilaca i Argentinaca. Tu klinci fudbal posisaju s majčinim mlijekom i vide ga kao izlaz za sebe i porodicu, za neko bolje sutra. Oni druge igračke, pored lopte nemaju i ne treba da čudi kada Paolo Koeljo kaže sledeće “"Već sam viđao ljude koji pet sati pričaju o fudbalskoj utakmici. Ali nikada nisam sreo ljude koji pet sati govore o seksualnom odnosu. Što znači da emocija koju stvara fudbal traje duže... Nisam rekao da je bolja, ali duže traje".

Prvo Svjetsko prvenstvo održano je u Urugvaju, kada su Moša, Tirke, Milutinac, “El Grande Milovan” koji je dobio ulicu u Montevideu i ostali prozvani “evropskim Brazilcima”. Kod nas je fudbal najvažniji, iako u ostalim sportovima pravimo mnogo, mnogo, mnogo veće uspjehe, uvijek će više ljudi doći na stadion, nego u dvoranu ili na bazen.

“Mislim da je fudbal ili jedan lažni oblik emocionalnog života ili vrlo važna dopuna našeg emocionalnog života” - rekao je veliki Duško Radović, a o “večitom derbiju” je kazao ovo “Danas se igra večiti derbi i 50 000 muškaraca biće na stadionu, što znaći da će 50 000 žena imati priliku da ih prevari ali neće imati s kim jer će svi pravi muškarci biti na stadionu."

Vratimo se u domovinu Albera Kamija, zemlju koja je dala Fontena, Platinija, Tiganu, Anrija i velikog Zidana. Poslije Mundijala 1998. i Evropskog prvenstva 2000. godine, Zizu je postao voljen u cijeloj zemlji kraljeva, Napoleona, Igoa, Paskala, Voltera, Marije Kiri, Balzaka.

“Voljeti ga nije bilo samo lako, već se činilo skoro obaveznim i sasvim prirodnim, kao jedna od onih stvari koje radimo, a da o njima i ne razmišljamo niti divanimo. Ustajemo ujutru, peremo zube, umivamo se i volimo Zidana. Tek tako.” - opisao je navike Francuza, kolega novinar, Luka Jevtović.

Tih dana su Francuzi dosanjali bajke, a jedna od trenutno najvećih je “Lisičija bajka”. Pitate se ko je pisac? Klaudio Ranijeri. Glavne uloge pripadaju Vardiju, Mahrezu, Okazakiju, Hutu i ostalim igračima Lestera.

Ostrvo poznatije kao Velika Britanija, mjesto od kog je sve krenulo, gdje je fudbal izmišljen. Britanci su ga pazili kao malo dijete i onda ga pustili u svijet, da se razvija i postane čovjek. On je to sve uradio i ovih dana se vratio kod roditelja da napiše naljepšu bajku modernog doba, u eri sa tehnologijom, novcem, ali bez emocija.

U Britaniji važni nešto što se kod nas slabo sreće, ljudi ovde navijaju za Zvezdu, Partizan, Sarajevo, Želju, Dinamo, Hajduk, a svoje lokalne klubove podržavaju, dok su im ipak ovi iz Beograda, Zagreba, Sarajeva i Splita važni (naravno ima onih kojima su domaći gradski klubovi broj jedan, ali ih je malo). Na Ostrvu teško da ćete naići na čovjeka koji recimo živi u Šefildu, a da ne navijaja za Šefild Junajted ili Venzdej, tako je i pisac, Džulijan Barns rođen u Lesteru, živi u Londonu, ali ga ne privlače Arsenal ( za kojim je “lud”, jedna drugi pisac, Nik Hornbi, koji je o fudbalu pisao knjige), Totenhem, Čelzi, nego Lester.

“Otvorio sam novine koje mi je Brigita ljubazno ostavila na poslužavniku, i zamalo prosuo čaj. U stvari, i jesam prosuo čaj, samo se čovjek više ne brine zbog takvih stvari. Bilo je to na naslovnoj strani. Pa i treba, zar se ne slažete? Lester Siti osvojio je Kup Engleske. Ozbiljno, Lester Siti je osvojio prokleti Kup! Da ne povjerujete, ha? Možda biste vi i povjerovali, ako ništa ne znate o fudbalu. Ali, ja znam ponešto o fudbalu, i cijeli život navijam za Lester Siti, i ja u to ne bih povjerovao, u tome je stvar. Nemojte me pogrešno shvatiti, ne omalovažavam svoj tim. To je dobar tim, ponekad veoma dobar, ali važne stvari im uvek nekako izmiču.”

Zadnje riječi iz Barnsovog citate, za nekih desetak dana će izgubiti značenje, jer će važna stvar, tačnije najvažniji trofej u Engleskoj stići u grad, u kome će po riječima gradonačelnika ulice i bulevari dobiti ime po imenima trenutnih igrača Lestera.

O fudbalu, ljubavi prema njemu bi se moglo još mnogo pisati i opet ne bi sve bilo rečeno, jer se on ne ograničava na onih 90+, priča o njemu traje vječno.

P.S. I za kraj nije uredu da se u priči o fudbalu ne spomenu sudije.

“O sudiji su podjeljena mišljenja. Jedni mu spominju oca, drugi majku.“ (Hose Maria Garsija, španski radio-reporter)